24 października 1938 r. w siedzibie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Niemiec, doszło do spotkania pomiędzy szefem tego resortu, Joachimem von Ribbentropem, a polskim ambasadorem Józefem Lipskim. To właśnie wówczas, po raz pierwszy, wobec strony polskiej wystosowano propozycje „całkowitego rozwiązania” spornych spraw w relacjach pomiędzy Rzeczpospolitą, a III Rzeszą. 

Niemieckie oczekiwania zawierać się miały w ośmiu poniższych punktach:

1. Wolne Miasto Gdańsk miało zakończyć swój polityczny byt (ustalony w trakcie konferencji wersalskiej) poprzez jego włączenie w granice III Rzeszy. 

2. Przez obszar należącego do Polski Pomorza Gdańskiego (określanego w niemieckiej propagandzie mianem „korytarza”) przeprowadzona miała zostać eksterytorialna autostrada oraz wielotorowa linia kolejowa.

3. Na terenie Gdańska Rzeczpospolita otrzymać miała analogiczną trasę oraz wolnocłowy port. 

4. Zagwarantowana być miała dystrybucja polskich towarów na terenie włączonego do Niemiec Gdańska. 

5. Obie strony gwarantowałby swoje granice. 

6. Deklaracja o niestosowaniu przemocy we wzajemnych relacjach z 26 stycznia 1934 r. miała zostać przedłużona o co najmniej dziesięć, a być może nawet dwadzieścia pięć lat. 

7. Polska włączyć się miała do Paktu Antykominternowskiego.

8. Ewentualny układ obie strony uzupełniłyby klauzulą konsultacyjną. 

Był to pierwszy sygnał, że po doprowadzeniu do utraty suwerenności przez okrojoną terytorialnie Czechosłowację, kolejnym celem niemieckiej ekspansji stanie się właśnie Polska. 

Wbrew opinii części współczesnych popularyzatorów historii tego okresu, ścisłe grono polskich władz – w tym m.in. marszałek Edward Śmigły-Rydz i minister Spraw Zagranicznych Józef Beck – w pełni zdawali sobie z tego sprawę. 

Dla spragnionych wiedzy:

K. Grünberg, B. Otręba, Ribbentrop, Inowrocław 1991

M. Kornat, Polska i Europa 1938-1939. Cztery decyzje Józefa Becka, Gdańsk 2024

M. Kornat, „Tymczasowy przyjaciel”. Józef Lipski-ambasador polski w III Rzeszy (1933-1939), Warszawa 2024